Ik had weinig islamitische kennis, dus ik geloofde heel snel alles.
Misschien had ik wat kunnen doen. Misschien had ik hem terug kunnen halen.
Misschien had ik ernaartoe moeten gaan.
Ik was in Raqqa, daar vind je de feitelijke vertegenwoordiging van IS.
Bij ons zijn ze niet meer, want je ziet ze ook niet meer.
In de ogen van de meerderheid van het Nederlandse volk zijn wij daders.
Ik kan niet kwaad zijn op mensen die bij ISIS hebben gezeten.
Waarom? Ze zijn gedwongen.
Ook eigenlijk als je nu achteraf kijkt...
er zitten hier zelf twee mensen uit Syrië.
Het is begonnen als hun oorlog.
Zoals Sameer net zei, waren het kleine jongetjes die begonnen met protesteren.
Ze gingen niet protesteren voor een Islamitische Staat...
of voor de Islam of wat dan ook.
Ze gingen demonstreren omdat ze democratie wilden...
of een seculiere staat of wat dan ook.
Uiteindelijk maken andere mensen er een oorlog van.
Die gaan daar de dienst uitmaken.
Daarom vind ik het voor mij nog eens een keer confronterend...
dat ik hier ook met twee Syrische mensen zit.
Want mijn dochter, die als eerste uitreisde...
die ging er niet naartoe om tegen Bashar of de onderdrukking te strijden.
Zij ging strijden voor het kalifaat. Zij ging voor de Islamitische Staat.
En uiteindelijk, wat heeft het gedaan?
Daarom raakte het mij toen ik haar haar verhaal zag doen.
Ik dacht: Zij is uit haar land verjaagd, uit haar huis...
familie achtergelaten, haar land, haar roots heeft ze moeten verruilen.
Misschien komt dat wel omdat mijn dochter haar dat aangedaan heeft.
Dat is zo verschrikkelijk.
Je gaat jezelf de schuld aanpraten. Dat moet je niet doen.
Dat doe ik niet.
En het frappante is dat de plaats waar ze woont...
dat is ook de plaats waar mijn dochter heeft gewoond.
Ze zijn eigenlijk wel gehersenspoeld.
Juist jonge jongens worden gehersenspoeld.
Van 15 jaar en ouder.
Er komen mensen naar Syrië, zoals Abdel-Rachman hier...
die er spijt van krijgen. Ze worden daar met de waarheid geconfronteerd.
Mijn situatie was eigenlijk zo geworden...
dat ik mij zo erg had geïsoleerd van alles en iedereen...
dat het gedachtegoed dat ik mijzelf had wijsgemaakt...
dat was gewoon mijn overtuiging op dat moment.
Dat kan ik begrijpen. Ik kon ook m'n zoon niet tegenhouden.
Ik wil jou iets vragen. Het gaat over je zoon die je kwijt bent.
Jij bent hem kwijt, ik heb hem teruggebracht.
Ik weet niet hoe dat is.
Je haalt ergens toch de moed vandaan, of de kracht vandaan...
om toch door te leven.
Tuurlijk, mijn leven is stil komen te staan door deze tragedie.
Ik zal nooit meer dezelfde zijn.
Mijn leven kwam stil te staan vanaf het moment dat ik te horen kreeg...
niet dat hij overleden is, maar vanaf het moment dat ze uitgereisd waren.
Dus laat staan wanneer je te horen krijgt dat je kind overleden is.
En ook nog eens een keer op een afschuwelijke manier, gebombardeerd.
Ja, ik heb ook meegekregen hoeveel verdriet mijn moeder had...
en in hoeveel onzekerheid zij zat in de periode dat ik daar was.
Ja, om dat zo te zien, dat een vader daar ook mee worstelt...
en dan nog zelfs dat je je kind helemaal niet meer te zien krijgt...
of niet meer terugkrijgt, dat raakt mij wel, natuurlijk.
Ja, dagelijks heb ik een beetje dat schuldgevoel van:
Misschien had ik wat kunnen doen, misschien had ik hem terug kunnen halen.
Misschien had ik ernaartoe moeten gaan. Maar het kon niet, en het ging niet.
Maar toch blijft die gedachte constant door je hoofd gaan.
Je trekt jezelf constant in twijfel. Het is verschrikkelijk.
Dank je. -Alsjeblieft.
Ik zit hier toch een beetje van de andere kant bij.
Ik heb dat allemaal niet meegemaakt. -Gelukkig.
Heel gelukkig. Ik vind het ook heel knap hoe sommige mensen...
vanuit hun eigen land hier zijn gekomen, en toch weer hun leven opbouwen.
Ik vraag me af of ik dat zomaar zou kunnen.
En ik denk ook dat wij dan iedereen welkom moeten heten...
en moeten zorgen dat ze ook echt het gevoel hebben dat ze erbij horen.
En dat vind ik wel eens moeilijk om te zien, hoe mensen al bij voorbaat zeggen:
Ja, maar kijk, hij heeft ook een baard.
Je moet wel een beetje voorzichtig met hem zijn, want je weet maar nooit.
Dus altijd van het verkeerde uitgaan.
Mag ik iets vragen? Waarom zijn veel mensen zo gefocust op die baard?
Dat kan ik echt niet begrijpen.
Er zijn veel mensen, die vinden dat gewoon leuk.
Ik zei net tegen je:
Ik ben jaloers op die jongens die zo'n mooie baard hebben.
Want ik krijg geen baard.
En dat is een stukje mannelijkheid, een stukje trots, ijdel.
Ja, klopt. Dat is mijn eigen identiteit.
Maar om baarden het symbool van terroristen te maken...
dat vind ik niet eerlijk. -Komt dat omdat het ooit...
Altijd iets wat normaal is of bij een cultuur hoort...
maar wanneer het een keer misbruikt wordt...
blijft men dat altijd daaraan koppelen.
Ja, maar niemand kiest zijn gezicht. Ik zeg dat altijd.
Niemand kiest zijn ouders. Niemand kiest in welk land hij wordt geboren.
Niemand kiest de kleur van de ogen. Maar we kiezen wel ons gedrag.
En er zijn mensen die daarvoor gaan staan.
Dat ik... Zoals ik altijd zeg, die kaaskoppen...
Wij zijn medeverantwoordelijk daarvoor.
Ik heb veel Koerdische vrienden en die zeggen: Bij ons is iedereen welkom.
Zo hoort het ook. Iedereen is welkom, net als in Nederland.
Alleen, het is niet waar. Hier niet. Hier is het niet waar.
Waarom? Omdat ook wij, via de media, gehersenspoeld worden. Ook hier.
Ja? Net andersom.
Hoe zouden jullie je voelen...
als de eerste vraag van jouw buurman of buurvrouw op straat...
van alle mensen in jouw stad, in jouw provincie, is:
Wanneer ga je terug naar Syrië?
En: Ga je terug naar Syrië als het veilig is?
Je krijgt een gevoel dat je een heel grote steen in zijn hart bent.
Ik weet niet of jullie het gebruiken zo.
Alsof je drukt op zijn hart. Hij kan niet goed ademhalen.
En je zegt: Jazeker, dat is mijn land.
Als het veilig is, wil ik heel graag terug.
O ja. Je krijgt het gevoel: Oké, dat is goed. Ja, hij gaat terug.
Ik heb net gezegd: Ik heb zelf niet gekozen om in Syrië geboren te worden.
Maar ik ben wel trots dat ik een Syriër ben...
zoals andere mensen trots zijn om Nederlander, Amerikaan of Duitser...
Maakt toch helemaal niet uit?
Ik vind dat de overheid en heel veel mensen mij niet thuis laten voelen...
of mij niet willen thuis laten voelen.
Ik heb een manier gevonden om daarmee om te gaan.
Ik accepteer het gewoon en ik ga gewoon verder met de dingen...
ook al kom ik veel tegenslagen tegen, of dat soort dingen.
Maar er zijn ook mensen die daar niet mee om kunnen gaan...
en zo heeft zich dat vroeger bij mij geuit...
in het aannemen van een radicale interpretatie van de islam...
en mij op die manier te isoleren van de samenleving.
Andere jongeren worden misschien heel erg onzeker...
of anderen gaan de criminaliteit in, of dat soort dingen.
En dit zijn problemen die ik nog steeds dagelijks zie in de Schilderswijk...
en daar wil ik zeker wel iets mee doen.
Je bent teruggekomen en hebt eigenlijk een andere positie nu...
omdat je een bekeerling bent, je bent bekeerd tot de islam.
Als je nu iemand tegenkomt met dezelfde opvattingen...
overtuig je diegene dan om dat achter zich te laten?
Kijk, wat hier gebeurt, is dat eigenlijk de overheid een blad voor mijn mond zet.
Ik mag niks zeggen, want ik ben naar Syrië gegaan.
Ik ben een terrorist, ik ben veroordeeld.
Er kan niet getuigd worden dat mijn gedachtegoed is veranderd...
omdat ik zeg: Ik ben nog steeds moslim, ik heb nog steeds een baard.
Ik, ik...
Op die manier wordt mij niet de ruimte gegeven...
om mij met dat soort dingen te bemoeien.
Vind je het vreemd dat sommige mensen je nog steeds verdacht vinden...
of achterdochtig benaderen?
Kun je het begrijpen?
Dat is gebaseerd op een vooroordeel, en dus ik vind het eigenlijk onterecht.
Oké.
We moeten elkaar weer respecteren.
Dat respect moet weer terugkomen. Dat is heel belangrijk.
Want anders kun je nooit openstaan voor het feit...
dat iemand daar gaat vechten vanuit een overtuiging...
terugkomt en denkt van: Nee, dat zit verkeerd.
Dat is een keuze die je gemaakt hebt. Daar heb je een prijs voor betaald.
Oké, dat is voorbij. Nou kijk je naar de toekomst.
Klasse, want dan hoor je gewoon bij mij. En zo hoort het te zijn.
Bekijk de portretten (5 minuten) van Hussein,Abdel-Rahman, Sarie, Dyana, Sameer en Leo.